Verkeersongevallen door alcohol en wat de wet toestaat

Alcohol speelt een grote rol bij verkeersongevallen: 1 op de 5 verkeersslachtoffers is volgens de Rijksoverheid het gevolg van alcohol in het verkeer. Na 4 à 5 glazen is je kans op een ongeval twee keer zo groot als nuchter, na 8 à 9 glazen zelfs 17 keer (bron: Kom veilig Thuis). De wet laat ervaren bestuurders rijden tot 0,5 promille en beginners tot 0,2 promille, maar de enige veilige hoeveelheid is niets. Alcohol en verkeer gaan simpelweg niet samen.

Hoeveel verkeersongevallen komen door alcohol?

Dat aandeel van 1 op de 5 slachtoffers komt van de Rijksoverheid (bron: Rijksoverheid). Daarom voert de overheid samen met andere partijen de Bob-campagne, die rijden onder invloed moet voorkomen.

Tussen 2017 en 2022 nam het aantal drankrijders flink toe. Volgens de SWOV reed in 2022 2,6 procent van de automobilisten in weekendnachten onder invloed, bijna twee keer zoveel als de 1,4 procent in 2017. De politie betrapte in 2022 tot en met november bijna 40.000 mensen op rijden onder invloed (bron: Veilig Verkeer Nederland, januari 2023).

Wat alcohol doet met je rijgedrag

De kans dat je een ongeluk veroorzaakt, wordt al groter na één glas (bron: CBR). Wie meer dan 2 glazen op heeft, rijdt aantoonbaar slechter (bron: Kom veilig Thuis):

• je reageert trager
• je ziet minder van wat links en rechts van je gebeurt
• je neemt bochten ruimer
• je wordt impulsiever en neemt meer risico
• je denkt intussen dat je alles nog prima onder controle hebt

Dat laatste maakt alcohol zo verraderlijk. Je merkt zelf niet dat je trager reageert, terwijl elke fractie van een seconde telt. Rijd je 80 kilometer per uur, dan leg je in een halve seconde ruim 11 meter af voordat je voet op de rem staat. Een overstekende fietser of een remmende voorganger heb je dan al geraakt.

Elk lichaam reageert anders op alcohol. Mannen bereiken 0,5 promille na ongeveer 2 standaardglazen, vrouwen al bij iets minder. Een standaardglas is 250 milliliter bier, 100 milliliter wijn of 35 milliliter sterke drank, met elk ongeveer 10 gram alcohol (bron: CBR). Een flesje bier of een vol wijnglas telt dus al snel als meer dan één glas.

Promillegrenzen voor alcohol in het verkeer

De wet zegt niet hoeveel glazen je mag drinken, maar hoeveel alcohol er in je bloed of adem mag zitten. Dit zijn de grenzen in 2026 (bron: Rijksoverheid en CBR):

Heb je net je eerste rijbewijs, dan geldt voor jou meestal vijf jaar lang de strengste grens. Voor beginners is één glas vaak al te veel. Dezelfde promillegrenzen gelden als je op de motor stapt, dus ook voor veilig motorrijden laat je de drank staan.

Hoelang alcohol in je bloed blijft

Je lichaam heeft ongeveer anderhalf uur nodig om één standaardglas af te breken. Elk extra glas kost weer anderhalf uur (bron: CBR). Drink je tussen 6 en 7 uur ‘s avonds drie glazen wijn, dan is de alcohol rond half 11 uit je bloed.

Slapen, douchen, koffie of water versnelt dat niet. Heb je ‘s avonds laat stevig gedronken, dan heb je de volgende ochtend vaak nog te veel alcohol in je bloed om te mogen rijden.

Straffen bij rijden onder invloed

Rijden onder invloed is geen overtreding, maar een misdrijf. De boete hangt af van hoeveel je hebt gedronken en is minimaal 300 euro; de rechter bepaalt uiteindelijk de straf (bron: Kom veilig Thuis, 2026). Daarnaast:

• meldt de politie je bij het CBR; bij meer dan 0,8 promille (beginners: 0,5) kan het CBR je een maatregel opleggen, zoals een verplichte cursus
• kan de politie je rijbewijs direct invorderen bij meer dan 1,3 promille of bij meer dan 0,8 promille als je beginnend bestuurder bent
• kan de rechter je de rijbevoegdheid ontzeggen of je een gevangenisstraf geven

De politie doet een ademtest bij staandehoudingen en na een ongeval. Wijst die op te veel alcohol, dan volgt op het bureau een nauwkeurigere meting (bron: Rijksoverheid). Is je rijbewijs ingevorderd, dan beslist de officier van justitie binnen 10 dagen of je het terugkrijgt of dat het langer wordt ingehouden (bron: Rijksoverheid). Zijn er na een ongeval gewonden, bel dan eerst 112, een van de belangrijke telefoonnummers om paraat te hebben.

Veilig thuiskomen na een avond met drank

Je eerste glas laten staan is makkelijker dan je derde weigeren (bron: CBR). Regel daarom vóór je vertrekt hoe je thuiskomt:

• spreek af wie de Bob is en dus niets drinkt
• neem de trein, de bus of een taxi
• laat je ophalen door iemand die niet heeft gedronken
• regel een slaapplaats als je weet dat het laat wordt

Wie zo vooraf beslist, hoeft die keuze niet meer te maken op het moment dat het oordeel al door de drank is aangetast.