Onweer

Zie je een bliksemflits, begin dan te tellen tot je de donder hoort. Deel het aantal seconden door drie en je weet ongeveer hoeveel kilometer het onweer van je af is. Die afstand tussen flits en donder vertelt je ook wanneer je moet schuilen. Hoor je de donder, dan ben je al binnen bereik van de bliksem. Tel je 10 seconden of minder, dan is de bui gevaarlijk dichtbij en zoek je meteen een veilige plek.

Afstand tussen flits en donder berekenen

Licht en geluid gaan niet even snel. Het licht van de bliksem zie je vrijwel direct, terwijl de donder ongeveer 343 meter per seconde aflegt bij een luchttemperatuur van 20 graden. Bij 0 graden is dat zo’n 331 meter per seconde (bron: Quest). Elke 3 seconden tussen flits en donder staat dus voor ongeveer 1 kilometer.

Tel je bijvoorbeeld 12 seconden, dan is de bliksem zo’n 4 kilometer bij je vandaan. Het geluid geeft je ook een aanwijzing: scherp geknetter betekent dat het onweer dichtbij is, terwijl je een dof gerommel hoort bij onweer dat verder weg is (bron: Quest).

Wanneer is onweer gevaarlijk dichtbij?

Het Belgische meteorologische instituut KMI hanteert de 10-secondenregel: zit er 10 seconden of minder tussen flits en donder, dan is de bui gevaarlijk dichtbij (bron: KMI). Tel je meer dan 10 seconden, dan ben je nog niet per se veilig. Donder is te horen tot zo’n 16 kilometer van de inslag (bron: Quest). Bliksem kan tot zo’n 16 à 20 kilometer van een onweersbui inslaan (bron: Bliksemdetectie). Hoor je de donder, dan ben je dus al binnen bereik.

Zie je wel een verre flits maar hoor je geen donder, dan is het onweer nog ver weg. Houd de bui dan in de gaten.

Waar schuil je buiten bij onweer?

De veiligste plekken zijn een stevig gebouw of een auto met een gesloten metalen dak. Raak in de auto geen metalen delen aan en houd ramen en deuren dicht. Een cabrio, tent, bushokje of carport beschermt je niet.

Vermijd tijdens onweer:

• open water: ga bij zwemmen of varen zo snel mogelijk uit het water of naar de kant
• hoge bomen, lantaarnpalen, torens, hekken en hoogspanningsleidingen
• metalen voorwerpen zoals tentstokken, fietsen en hengels
• open velden en heuveltoppen

Ben je in het bos, zoek dan een groepje lage bomen in het laagste deel van het terrein. Ga nooit onder een alleenstaande boom staan. Fiets je, stap dan af en ga schuilen.

Word je in het open veld door onweer verrast en is er geen schuilplek, neem dan de veiligheidshouding aan:

• ga gehurkt op je tenen zitten
• sla je armen om je knieën
• houd je hoofd zo laag mogelijk
• leg je handen over je oren
• zet je voeten tegen elkaar

Ga nooit plat op de grond liggen. Ben je met een groep, hurk dan op minstens 2 meter afstand van elkaar (bron: KMI).

Veilig binnen tijdens onweer

Ook in huis neem je een paar voorzorgen:

• trek de stekkers van elektrische apparaten uit het stopcontact en ontkoppel de telefoonaansluiting van je computer
• sluit ramen en deuren en blijf zelf weg bij de ramen
• blijf uit de buurt van stromend water: ga niet douchen
• houd afstand tot metalen leidingen en radiatoren

Woon je in een alleenstaand huis of in het hoogste gebouw van de omgeving, overweeg dan een bliksemafleider.

Wat doe je als iemand door de bliksem is getroffen?

Bel direct 112 en zeg duidelijk wat er is gebeurd en waar. Iemand die door de bliksem is getroffen, is niet elektrisch geladen. Je kunt diegene dus zonder gevaar aanraken en eerste hulp geven (bron: KMI). Ademt iemand niet meer, begin dan met reanimeren tot de ambulance er is. Koel brandwonden met koel of lauw water (bron: KMI). Wat je daarna doet, lees je in de tips voor het verzorgen van brandwonden. Nummers voor situaties zonder spoed staan in het overzicht van belangrijke telefoonnummers.