Slachtoffer van oplichting? Dit doe je meteen

Slachtoffer van oplichting? Dit doe je meteen

Merk je dat je bent opgelicht, bel dan nu eerst je bank. Bij oplichting telt elke minuut, want misschien kan je bank de betaling nog terugstorten. Werk deze stappen af, in deze volgorde:

  1. Bel je bank via het officiële nummer en laat je rekening of pas blokkeren.
  2. Bewaar alle berichten, screenshots en betaalgegevens.
  3. Doe aangifte bij de politie, online of via 0900-8844.
  4. Meld de oplichting bij de Fraudehelpdesk via 088-7867372.
  5. Vraag je bank of je je geld terugkrijgt.

Bel direct je bank en laat je rekening blokkeren

Zoek het officiële nummer van je bank zelf op, bijvoorbeeld op de website van de bank. Veel banken hebben voor fraude een noodnummer dat altijd bereikbaar is. Vertel wat er is gebeurd en welke betalingen niet van jou zijn. Je bank kan op afstand je rekeningen, bankpassen en inlogapparaatjes blokkeren (bron: Veilig Bankieren).

Kreeg je van de oplichter een betaallink of een rekeningnummer waar je geld naartoe moest, stuur dat dan zo snel mogelijk door naar je bank. Zo kan de bank proberen de rekening of de valse website van de oplichter te blokkeren.

Belt iemand je zogenaamd namens je bank? Hang op en bel zelf terug via het officiële nummer: dan krijg je altijd je echte bank aan de lijn. Hoe je zo’n nepbankmedewerker en valse mails herkent, lees je op de pagina over phishing herkennen.

Bewaar alles voordat je iets verwijdert

De neiging om een chat met een oplichter weg te gooien is groot. Doe dat niet: de politie en je bank hebben precies die gegevens nodig. Bewaar en noteer:

  • screenshots van het gesprek in WhatsApp, sms of e-mail
  • het telefoonnummer, de naam en het profiel van de oplichter
  • het rekeningnummer waar je naar hebt overgemaakt, met datum en bedrag
  • de link of het webadres van de site waar je betaalde

De Fraudehelpdesk legt op de pagina over aangifte doen uit hoe je je op de aangifte voorbereidt, met een document waarin ook staat hoe je screenshots en WhatsApp-gesprekken aanlevert.

Oplichting melden bij de politie en de Fraudehelpdesk

Aangifte doe je op de website van de politie of via 0900-8844 (lokaal tarief). Doe het ook als je geen geld kwijt bent: met de namen, rekeningnummers en telefoonnummers die je doorgeeft, krijgt de politie beter zicht op de daders. De politie moet je aangifte opnemen, want als slachtoffer heb je daar recht op.

Meld de oplichting daarnaast bij de Fraudehelpdesk, het eerste loket bij oplichting. Dat kan via de website of telefonisch op 088-7867372, ook als je niet zeker weet wat je precies is overkomen. De Fraudehelpdesk gebruikt de meldingen om anderen voor dezelfde truc te waarschuwen.

Iedereen kan hierin trappen, want oplichters werken met goed voorbereide verhalen. Zit het je dwars, praat er dan over, bijvoorbeeld met Slachtofferhulp Nederland op 0900-0101. Houd dit nummer en de andere belangrijke telefoonnummers bij de hand.

WhatsApp-fraude herkennen aan het nieuwe nummer

Bij WhatsApp-fraude doet een oplichter zich voor als je zoon, je dochter of een goede bekende. Het begint vaak met een bericht dat diegene een nieuw nummer heeft, soms met een echte foto erbij. Daarna volgt een dringend verzoek om iets te betalen of geld over te maken, vaak via een betaallink.

De signalen die bijna altijd terugkomen:

  • een bekende stuurt een bericht vanaf een onbekend nummer
  • er moet snel betaald worden en de afzender blijft aandringen
  • bellen kan zogenaamd niet, omdat de telefoon in het water is gevallen of het nieuwe nummer nog niet werkt
  • je krijgt een betaallink of een rekeningnummer dat je niet kent

Komt het verzoek van het vertrouwde nummer van een bekende, dan kan diens account gehackt zijn. Ook een bekend nummer is dus geen garantie.

Bel de persoon daarom eerst zelf, het liefst op het nummer waarop je diegene al eerder sprak. Twijfel je nog, stel dan een vraag waarvan alleen de echte bekende het antwoord weet. Veilig Bankieren adviseert: heb je diegene niet zelf gesproken, betaal dan niet. Heb je al betaald? Volg dan de stappen bovenaan deze pagina, te beginnen bij je bank.

Een nepwebwinkel die niets levert

Bestelde je iets bij een webwinkel en komt er niets, terwijl de winkel onbereikbaar is geworden? Ook dan bel je eerst je bank, bewaar je de bestelbevestiging en het rekeningnummer en doe je aangifte. Twijfel je bij een volgende aankoop over een onbekende winkel? Controleer hem dan vóór je betaalt met de tips voor veilig kopen op internet.

Oplichting aan de deur met een babbeltruc

Oplichting gebeurt ook aan de voordeur. Iemand vraagt een glas water, wil even bellen of zegt van de politie te komen. Intussen verdwijnen geld, sieraden of je bankpas. Is de dader nog in de buurt, bel dan 112. Is hij weg en ben je je pas of pincode kwijt, bel dan je bank. Doe daarna aangifte via 0900-8844. Laat iemand die je niet verwacht niet binnen, ook niet voor een glas water: dat is de kern van de tips over vreemde mensen aan de deur.

Wat er na je aangifte gebeurt

De politie beslist zelf of ze een onderzoek start. Dat gebeurt niet bij elke aangifte. Het kan dus gebeuren dat je na enkele weken een brief krijgt dat er geen vervolg komt. Ook dan heeft je aangifte zin. De politie kan je informatie koppelen aan wat ze al over een verdachte weet of aan aangiftes van andere slachtoffers. Daardoor komt ze soms later alsnog in actie. Wordt de verdachte gepakt, dan kun je je in de strafzaak voegen om je schade terug te vragen (bron: Fraudehelpdesk).

Krijg je je geld terug?

Of je bank de schade vergoedt, hangt af van je bank en van wat er precies is gebeurd. Bij bankhelpdeskfraude belt een oplichter je namens je bank en laat hij je zelf geld overmaken. Omdat je de overboeking zelf hebt gedaan, is je bank niet verplicht de schade te vergoeden. Toch vergoeden banken die schade meestal uit coulance, dus uit goede wil. De belangrijkste voorwaarden: je hebt aangifte gedaan, het gaat om een particuliere rekening en het overkomt je voor het eerst (stand november 2026, bron: Veilig Bankieren). Onder bepaalde voorwaarden geeft de bank ook de gegevens van de oplichter vrij, zodat je via een civiele procedure, een rechtszaak tegen de oplichter, je geld terug kunt eisen. Slachtofferhulp Nederland helpt je bij die stappen als je dat wilt.